64 quẻ là 64 trạng thái của biến đổi
Khi tám quái chồng lên nhau, ta có 64 quẻ. Có thể xem đây là 64 mô hình tình huống thường gặp trong đời sống: lúc bắt đầu khó khăn, lúc hanh thông, lúc bế tắc, lúc cần sửa lỗi, lúc nên giảm bớt, lúc nên tăng thêm, lúc thay đổi, lúc đã xong và lúc chưa xong. Người mới thường bị rối vì cố nhớ từng câu cổ văn. Cách dễ hơn là nhớ chủ đề chính của quẻ trước. Ví dụ Càn nghiêng về sức sáng tạo và chủ động; Khôn nghiêng về tiếp nhận và bền bỉ; Truân nói về khởi đầu gian nan; Mông nói về học hỏi khi còn non; Nhu nói về chờ thời; Tụng nói về tranh chấp.
Đọc thượng quái và hạ quái
Mỗi quẻ gồm thượng quái ở trên và hạ quái ở dưới. Hạ quái thường có thể hiểu là nền bên trong, động lực hoặc tình huống gần. Thượng quái là bối cảnh bên ngoài, hướng phát triển hoặc áp lực phủ lên. Ví dụ một quẻ có nước ở trên và sấm ở dưới sẽ gợi cảm giác bên trong có động, bên ngoài có hiểm; mới khởi mà còn khó. Cách đọc này giúp người đọc không cần thuộc lòng vẫn hiểu được logic biểu tượng. Khi gặp một quẻ, hãy nhìn tên quẻ, chủ đề chính, thế bên trong, thế bên ngoài và lời khuyên thực tế trước; sau đó mới xét chi tiết sâu hơn nếu cần.
Hào vị cho biết giai đoạn
Sáu hào của quẻ có thể xem như sáu tầng phát triển. Hào đầu là lúc mới nảy sinh; hào hai là bắt đầu ổn hơn; hào ba thường nhiều va chạm; hào bốn là bước gần vị trí cao hơn; hào năm thường là vị trí trung tâm, có quyền quyết; hào sáu là cực điểm, dễ chuyển sang trạng thái khác. Vì vậy, cùng một quẻ nhưng hào động khác nhau thì lời khuyên khác nhau. Người mới có thể bắt đầu bằng ý nghĩa tổng quát của quẻ trước, sau đó mới học thêm hào động, quẻ biến và bối cảnh câu hỏi để tránh bị quá tải.
Ứng dụng 64 quẻ vào đời sống hằng ngày
Khi đọc 64 quẻ, điều đáng giữ lại không phải là cảm giác huyền bí, mà là một câu hỏi thực tế: trong hoàn cảnh này mình nên làm gì cho đúng nhịp? Nếu quẻ nói về khởi đầu khó, ta hiểu rằng việc mới cần chuẩn bị kỹ, đừng nóng ruột muốn có kết quả ngay. Nếu quẻ nói về bế tắc, ta nên xem lại cách giao tiếp, dữ kiện và lợi ích của các bên trước khi cố đi tiếp. Nếu quẻ nói về giảm bớt, đó có thể là lời nhắc cắt việc thừa, giảm ham muốn, giữ nguồn lực. Nếu quẻ nói về tăng thêm, ta có thể mở rộng từng bước nhỏ nhưng vẫn cần kỷ luật. Đọc Kinh Dịch theo cách này giúp người dùng bình tĩnh hơn trước quyết định, biết lúc nào nên tiến, lúc nào nên dừng, lúc nào nên sửa mình và lúc nào nên nhờ người khác cùng gỡ.